TP HCM muốn đầu tư mạo hiểm để đưa nghiên cứu AI ra thị trường

Phó chủ tịch TP HCM Trương Minh Huy Vũ cho biết thành phố đang chuẩn bị hạ tầng, dữ liệu và cơ chế vốn để các nhóm nghiên cứu AI đưa sản phẩm ra thực tế, có thêm nhiều startup công nghệ tỷ USD.

Tại sự kiện "SAIH: Applied AI Lab Demo Day 2026" ngày 8/10, ông Vũ nhấn mạnh TP HCM luôn có nguồn lực cụ thể, đề bài thực tế để đồng hành với doanh nghiệp, startup công nghệ.

Ông cho biết thành phố đang thúc đẩy hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm cho startup, trong đó, với một số khoản, quỹ đầu tư bỏ một đồng, thành phố có thể đối ứng một đồng. Tỷ lệ có thể thay đổi thành 1:2 hoặc 1:3 tùy mức độ ưu tiên. "Cơ chế này chấp nhận tính chất rủi ro, mạo hiểm của đầu tư công nghệ. Nhà nước sẵn sàng đồng hành để cùng tạo ra sản phẩm", ông Vũ nói.

Ông Trương Minh Huy Vũ, Phó chủ tịch UBND TP HCM, phát biểu tại sự kiện ngày 8/10/2026. Ảnh: Lưu Quý

Demo Day 2026 đánh dấu tổng kết Khóa 1 của Saigon AI Hub (SAIH) sau sáu tháng. Đây là kết quả của sự hợp tác giữa Đại học Quốc gia TP HCM và công ty VNG, với sự hỗ trợ từ Quỹ AI Futures Fund thuộc Google Labs. 10 nhóm nghiên cứu đã được lựa chọn để hỗ trợ nghiên cứu.

Ông Lê Hồng Minh, nhà sáng lập VNG, ví SAIH như "người làm vườn", có nhiệm vụ ươm những "hạt giống" nghiên cứu AI. Mượn so sánh này, ông Vũ nói TP HCM sẽ đóng vai "người làm đất", bởi "đất có tốt thì gieo hạt giống vào mới nảy mầm và đâm chồi được". Ở vai trò đó, ông cho rằng thành phố sẽ đồng hành bằng nguồn lực cụ thể.

"Các nhóm nghiên cứu cần được hỗ trợ để đưa sản phẩm vượt qua giai đoạn thử nghiệm, hướng tới thương mại hóa và phát triển thành startup, doanh nghiệp công nghệ", ông Vũ nói. Ông lấy ví dụ giải pháp phát hiện deepfake có thể ứng dụng trong ngân hàng, định danh và bảo mật khi phát triển trung tâm tài chính; hay công nghệ VR/AR có thể được khai thác trong các mô hình du lịch, văn hóa mới tại TP HCM

Bên cạnh nguồn vốn, thành phố đang chuẩn bị hạ tầng tính toán và dữ liệu cho bài toán AI. Sở Khoa học và Công nghệ cùng Ban quản lý Khu Công nghệ cao TP HCM đã trình đề án phát triển các trung tâm dữ liệu AI tại Khu Công nghệ cao mở rộng, Khu Công viên phần mềm Quang Trung mới và các khu công nghệ thông tin tập trung.

Thành phố cũng đang xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, trước mắt gồm dữ liệu đất đai, thửa đất, thuế và tài chính. Theo ông Vũ, đây có thể trở thành nguồn dữ liệu để đặt bài toán AI trong cả khu vực công và tư nhân.

Một giải pháp về AI có khả năng phát hiện cảm xúc trong lời nói được trình diễn tại sự kiện. Ảnh: Lưu Quý

Theo ông Vũ, nguồn lực chỉ là một phần, quan trọng không kém là cách đặt bài toán. Thành phố cần những đề bài xuất phát từ nhu cầu thực tế, đủ lớn và đủ thách thức để thu hút nhà nghiên cứu, chuyên gia trong nước và quốc tế. Lãnh đạo TP HCM cho rằng, các bài toán AI không nên giới hạn trong địa giới thành phố hay Việt Nam, mà cần hướng tới những vấn đề có quy mô và giá trị đủ lớn.

"Đầu bài phải đủ lớn, đủ thách thức để các chuyên gia từ Mỹ bay nửa vòng trái đất về đây cảm thấy hào hứng ngồi lại cùng chúng ta giải quyết", ông nói.

Ông cũng kỳ vọng từ các nhóm nghiên cứu của SAIH sẽ hình thành thế hệ doanh nghiệp công nghệ tiếp theo, không chỉ có năng lực kỹ thuật mà còn đủ khả năng tái cấu trúc doanh nghiệp, gọi vốn và xây dựng thương hiệu. Thành phố đặt mục tiêu có thêm những doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn, tiếp nối thế hệ như VNG.

Ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch VNG, phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Lưu Quý

Nhiều kết quả đạt được sau sáu tháng nghiên cứu

Khóa 1 của SAIH được triển khai từ tháng 4, với 10 nhóm nghiên cứu và khoảng 50 nhà nghiên cứu trong nước. Tại Demo Day, sáu nhóm trình diễn trực tiếp các nguyên mẫu AI thuộc nhiều lĩnh vực như y tế, thị giác máy tính, ngôn ngữ, giọng nói và an toàn số.

Nhiều nghiên cứu được đánh giá cao như mô hình AI hỗ trợ tầm soát, phát hiện sớm ung thư đại trực tràng, giải pháp Speech-to-Text nhằm nhận diện, phân tích cảm xúc trong giọng nói đa dạng ở Việt Nam, cùng mô hình phát hiện deepfake. Một số dự án kết hợp AI và drone đã bắt đầu vượt qua giai đoạn nguyên mẫu để tiếp cận thị trường.

Theo ông Lê Hồng Minh, Khóa 1 đã giải quyết được hai vấn đề là nguồn lực và tốc độ nghiên cứu, nhưng việc đưa sản phẩm vào thực tế vẫn là điểm cần cải thiện. Các đề tài ban đầu phần lớn xuất phát từ môi trường học thuật, khi nhóm nghiên cứu tự lựa chọn vấn đề họ quan tâm.

Từ Khóa 2, họ dự kiến thay đổi cách tiếp cận: doanh nghiệp, tổ chức và cơ quan nhà nước sẽ đặt ra các bài toán thực tế trước, sau đó các nhóm nghiên cứu được lựa chọn để giải quyết. Bên đặt bài toán cũng cần cung cấp dữ liệu và chuyên gia có kiến thức sâu về lĩnh vực, thay vì chỉ cung cấp kinh phí hoặc hạ tầng tính toán.

Ông Marc Woo, Tổng giám đốc Google Việt Nam, phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Lưu Quý

Tổng giám đốc Google Việt Nam Marc Woo đánh giá 10 nhóm của Khóa 1 đã tạo ra những giải pháp có tiềm năng thương mại hóa, từ y tế, ngôn ngữ đến an toàn số. Ông cho rằng kết quả này cho thấy các nhà nghiên cứu Việt Nam có thể tạo được sản phẩm AI có tầm cỡ quốc tế nếu được trao nguồn lực phù hợp.

David Benjamin, nhà đồng sáng lập Applied AI Labs tại Google, cho rằng rào cản trước đây của các nhóm nghiên cứu Việt Nam không nằm ở tài năng mà chủ yếu ở khả năng tiếp cận hạ tầng tính toán, công cụ và cố vấn. Mục tiêu của chương trình là đưa nghiên cứu thành giải pháp thực tế, phục vụ nhu cầu trong nước và xa hơn là phát triển thành các doanh nghiệp AI quy mô toàn cầu.

Lưu Quý