Sinh viên hào hứng với AI, nhưng thấy bất định về tương lai nghề nghiệp
Bà Rafif Srour, Phó hiệu trưởng Trường Khoa học và Công nghệ IE (Tây Ban Nha), nhận định: dù sinh viên hào hứng sử dụng các công cụ AI, họ cũng cảm thấy bất định sâu sắc về triển vọng nghề nghiệp dài hạn. Quan sát này phản ánh một mâu thuẫn cốt lõi đang diễn ra tại các trường đại học trên toàn thế giới.
Bà Srour nhấn mạnh "tư duy phân tích chuyên sâu, khả năng tổng hợp và tư duy phản biện sẽ ngày càng trở nên quan trọng" trong kỷ nguyên AI. Một sai lầm phổ biến là xem AI như xu hướng nhất thời, thay vì lĩnh vực đòi hỏi nền tảng kỹ thuật vững chắc về khoa học máy tính, toán học và thống kê.
Thách thức lớn nhất mà các trường đại học đối mặt là tạo ra đường dẫn nghề nghiệp khi các vị trí entry-level truyền thống bị tự động hóa thay thế. Sinh viên không chỉ cần học cách dùng công cụ AI, mà cần hiểu nguyên lý và có khả năng thiết kế, kiểm tra, phản biện các hệ thống đó.
Các thị trường mới nổi như Việt Nam lại có lợi thế đặc biệt: ít bị ràng buộc bởi các cấu trúc tổ chức phân mảnh từ thời kỳ tiền AI, cho phép triển khai hệ thống AI-native nhanh hơn và tích hợp sâu hơn vào giáo dục và kinh doanh.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đặt mục tiêu đưa AI vào chương trình giáo dục phổ thông từ năm 2026, thông điệp từ bà Srour rất có giá trị: đừng vội đào tạo người dùng công cụ — hãy đào tạo người hiểu bản chất và giới hạn của công nghệ.
